UNCTAD Review of Maritime Transport 2018, mega-allianties en de gevolgen van marktconcentratie in de containervaart

Geschreven door: Frank Reijerse -

Begin oktober heeft UNCTAD (United Nations Conference on Trade and Development) de Review of Maritime Transport 2018 uitgebracht. Het rapport beschrijft de ontwikkelingen van de wereldwijde maritieme markt van januari 2017 tot en met juni 2018. In deze periode heeft onder andere de wereldwijde consolidatieslag en de vorming van drie nieuwe mega-allianties onder de container-carriers plaatsgevonden. Inmiddels lijken zij als enigen hiervan te profiteren en is hun machtspositie alleen maar groter geworden. Welke gevolgen heeft deze ontwikkeling voor de andere spelers in de keten?

De opkomst van de mega-allianties met de hieraan gelieerde inzet van grotere schepen zorgt voor een toegenomen competitie onder havens en terminals om de aanlopen te winnen. Naast de onderlinge concurrentie om minder diensten uitgevoerd door grotere schepen dwingt de carrier, in de machtspositie de bovenliggende partij, de havens zich aan te passen naar hun vereisten. Deze marktdynamiek wordt nog verder versterkt doordat carriers via aandeelhouderschap, zusterorganisaties of andere vormen in terminals betrokken kunnen zijn.

Wereldwijd is in 2017 het aantal behandelde containers per call met 9% toegenomen. De Noord-Europese havens hadden met 20% extra per gemiddelde call te maken met de sterkste stijging ten opzichte van 2016. De behoefte van carriers om meer containers binnen dezelfde tijdsperiode af te handelen legt extra druk op de kade- en stackoperatie. Uit het feit dat in 2017 de wereldwijde productiviteit van terminals is afgenomen kan de invloed van het inzetten van grotere schepen en grotere callsizes worden afgelezen. De terminalproductiviteit is in deze context een afgeleide van het aantal container-moves per uur in de tijd dat het schip aan de kade ligt, afgezet tegen de callsize.

De toenemende consolidatie heeft een negatieve impact op de onderlinge competitie tussen carriers, zorgt voor oligopolistische marktstructuren en uiteindelijk tot een afnemende kwaliteit van service en hogere tarieven richting verladers. Het samenvoegen van diensten leidt uiteindelijk ook tot minder transparantie en betrouwbaarheid voor verladers. “Men weet niet meer op welk schip of door welke carrier de lading binnen een alliantie behandeld wordt.”

Voldoende competitie-niveau, het potentieel machtsmisbruik van grote carriers in de markt en de hieraan gerelateerde invloed op kleinere spelers in de keten blijft een punt van zorg. Onder andere mededingingsautoriteiten en andere regelgevende instanties moeten waakzaam blijven en de invloed van marktconcentratie nauw in de gaten houden. Met name als het gaat om de relatie tussen carriers en terminals.